Ciśnienie to wartość mierzona wyjątkowo często. Stąd też do pomiarów ciśnienia wykorzystywane są bardzo różne urządzenia. Do pomiarów ciśnienia atmosferycznego wykorzystywane są barometry. Badania nad ciśnieniem atmosferycznym prowadził już Galileusz. Jednak wynalezienie pierwszego barometru zawdzięczamy włoskiemu matematykowi i fizykowi E. Torricellemu, który był uczniem Galileusza. Barometry służące do pomiaru ciśnienia atmosferyczne stosowane dzisiaj dzielą się w zależności od tego, jaka jest zasada ich działania na cieczowe i sprężynowe.

Jak działają barometry cieczowe?

Barometr, który wynalazł Torricelli był barometrem cieczowym. Zbudowany był ze szklanej, zamkniętej na jednym końcu rurki wypełnionej rtęcią. We współczesnych barometrach cieczowych również wykorzystywana jest rtęć. Jest to spowodowane tym, że ma ona większy ciężar właściwy niż woda, poza tym rtęć jest bardzo gęsta i w minusowych temperaturach nie zamarza. Zachowuje się jak ciecz przy -36 stopniach Celsjusza. Dzięki temu nawet w siarczyste mrozy można mierzyć ciśnienie atmosferyczne. W meteorologii powszechnie wykorzystywany jest barometr rtęciowy ulepszony w 1665 przez Roberta Hooke’a. Barometry rtęciowe są bardzo dokładne.

Zastosowanie barometru

Barometr sprężynowy Luciena Vidie

Barometry rtęciowe nie należą do najbardziej wygodnych w użyciu. O wiele częściej wykorzystywane są więc barometry sprężynowe. Są to barometry metalowe, noszą one nazwę aneroidów. Ich wynalazcą jest Luciene Vidie. Skonstruował on swój barometr w roku 1844. Aneroid zbudowany jest z metalowej, bardzo szczelnej puszki, z której usunięte zostało powietrze. Do jednej, lekko pofalowanej ściany puszki przymocowana jest wskazówka. Pod wpływem wzrostu ciśnienia puszka kurczy się, a gdy ciśnienie spada – ściany puszki rozszerzają się. Wskazówka przesuwa się po skali. Aneroid jest dokładny, wygodny w użytkowaniu, a przy tym tani.

Wynalezienie barometru stało się krokiem milowym w rozwoju meteorologii. Systematyczne pomiary ciśnienia atmosferycznego prowadzone są od XVII wieku.